काठमाडौँ : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र जर्मन चान्सलर फ्रेडरिच मर्जबीचको बढ्दो राजनीतिक तिक्तताका कारण अमेरिकाले जर्मनीमा तैनाथ आफ्ना करिब ५,००० सैनिक फिर्ता गर्ने निर्णय गरेको छ।

इरानसँगको सम्भावित युद्ध र कूटनीतिक रणनीतिलाई लिएर दुई नेताबीच सार्वजनिक रूपमै आरोप-प्रत्यारोप चलेपछि पेन्टागनले यो कदम चालेको हो। यो निर्णयसँगै अमेरिका र युरोपेली मुलुकहरूबीचको दशकौँ लामो सुरक्षा सम्बन्धमा गम्भीर दरार उत्पन्न हुने संकेत देखिएको छ।

विवादको मुख्य जड

पछिल्लो विवाद चान्सलर मर्जले इरानी वार्ताकारहरूसामु अमेरिका ‘अपमानित’ भएको टिप्पणी गरेपछि उत्कर्षमा पुगेको हो। मर्जले हालै एक कार्यक्रममा भनेका थिए, ‘इरानीहरू वार्तामा निकै माहिर छन्, उनीहरूले अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डललाई इस्लामाबादसम्म बोलाएर कुनै नतिजाविना फर्काइदिए। अमेरिकासँग स्पष्ट रणनीति नै देखिँदैन।’

मर्जको यस टिप्पणीको कडा प्रतिवाद गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’ मार्फत उनको आलोचना गरेका थिए। ट्रम्पले मर्जले ‘अत्यन्त खराब काम गरिरहेको’ र जर्मनीमा आप्रवासन तथा ऊर्जा संकटजस्ता थुप्रै आन्तरिक समस्या रहेको भन्दै आक्रोश व्यक्त गरेका थिए।

पेन्टागनको आधिकारिक भनाइ

पेन्टागनका प्रवक्ता सिन पर्नेलले रक्षा सचिव पेट हेगसेथको आदेशानुसार सैनिक फिर्ताको प्रक्रिया सुरु भएको पुष्टि गरेका छन्। प्रवक्ता पर्नेलका अनुसार:

• युरोपमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको विस्तृत समीक्षापछि यो निर्णय लिइएको हो।
• सैनिक फिर्ताको प्रक्रिया आगामी ६ देखि १२ महिनाभित्र पूरा हुने अपेक्षा गरिएको छ।
• जर्मनीसँगै इटाली र स्पेनबाट पनि अमेरिकी सैनिक फिर्ता हुनसक्ने संकेत राष्ट्रपति ट्रम्पले दिएका छन्।

नेटो र सहयोगी राष्ट्रमाथिको असन्तुष्टि

राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ पुनः सञ्चालन गर्ने सैन्य अभियानमा सहयोग नगरेको भन्दै युरोपेली सहयोगीहरूमाथि लगातार असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै आएका छन्। इटाली र स्पेनको सन्दर्भमा पत्रकारको प्रश्नको जवाफ दिँदै ट्रम्पले भने, ‘सायद फिर्ता गर्छु, आखिर किन नगर्ने ? उनीहरू (सहयोगी राष्ट्र) भन्छन्— हामी यसमा संलग्न हुन चाहँदैनौँ।’

जर्मनीमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिको पृष्ठभूमि

जर्मनी युरोपमा सबैभन्दा बढी अमेरिकी सैनिक रहेको देश हो। गत डिसेम्बरको तथ्यांकअनुसार त्यहाँ ३६ हजारभन्दा बढी सक्रिय सैनिक तैनाथ छन्। धेरैजसो सैनिक जर्मनीको काइजरस्लाउटर्न नजिकैको ‘रमस्टेइन एयर बेस’मा केन्द्रित छन्।

यसअघि सन् २०२० मा पनि ट्रम्पले १२ हजार सैनिक हटाउने प्रस्ताव गरेका थिए, जसलाई तत्कालीन कंग्रेसले रोकेको थियो र पछि जो बाइडेनले खारेज गरिदिएका थिए। तर, यसपटक चान्सलर मर्जसँगको प्रत्यक्ष टकरावका कारण यो निर्णय कार्यान्वयन हुने सम्भावना प्रबल देखिएको छ।